Δηλητηριάσεις PDF Εκτύπωση E-mail
Συντάχθηκε απο τον/την Χριστοδούλου Γεώργιος   
Παρασκευή, 02 Μάρτιος 2012 13:40

Το συχνότερο αίτιο δηλητηριάσεων στα ζώα συντροφιάς είναι η τυχαία ή σκόπιμη («φόλες») κατανάλωση φυτοφαρμακων ή ποντικοφαρμάκων. Ανάλογα με το είδος του δηλητηρίου τα ζώα εμφανίζουν διαφορετική συμπτωματολογία. Σε κάθε περίπτωση όμως η ζωή του ζώου κινδυνεύει και απαιτείται άμεση παρέμβαση.

  • Φυτοφάρμακα

Τα φυτοφάρμακα δρουν στις νευρομυΐκές συνάψεις και προκαλούν συνεχή διέγερση των νεύρων και των αντίστοιχων μυών, με αποτέλεσμα την εμφάνιση σπασμών που προοδευτικά επιδεινώνονται, μέχρι εξάντλησης του ζώου. Επίσης, εμφανίζει αυξημένη σιελλόροια, με αποτέλεσμα το ζώο να βγάζει «αφρούς» από το στόμα, εμετούς και διάρροια. Ο θάνατος επέρχεται μετά από λίγες ώρες από ασφυξία. Αν η ποσότητα που καταναλώθηκε είναι μικρή, είναι δυνατόν το ζώο να συνέλθει από μόνο του, αλλά αυτό είναι εξαιρετικά σπάνιο, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις που η δηλητηρίαση είναι σκόπιμη.

Ειδικό αντίδοτο στη δηλητηρίαση από φυτοφάρμακα είναι η ατροπίνη. Αμπούλες ατροπίνης μπορεί να προμηθευτεί ο ιδιοκτήτης από φαρμακείο και να έχει πάντα μαζί του ώστε να χορηγήσει στο ζώο για να «μπλοκάρει» το δηλητήριο που κυκλοφορεί ακόμα, κερδίζοντας χρόνο μέχρι τη μεταφορά του ζώου στον κτηνίατρο. Ωστόσο, το δηλητηριασμένο ζώο σε κάθε περίπτωση πρέπει να μεταφερθεί στο κτηνίατρο ώστε να του παρασχεθεί η απαραίτητη αγωγή. Η πρόκληση εμετού έχει νόημα να γίνει τις πρώτες 2-3 ώρες μετά την κατάποση του δηλητηρίου, μπορεί να επιτευχθεί με εμετικό σιρόπι ιπεκακουάνας (φαρμακείο). Μία πρακτική λύση είναι η χορήγηση πυκνού αλατόνερου για αυτό το λόγο, ωστόσο υπάρχει κίνδυνος πνιγμού και βρογχοπνευμονίας, ιδιαίτερα όταν το ζώο λόγω των σπασμών δεν μπορεί να καταπιεί.

  • Ποντικοφάρμακα (παράγωγα βαρφαρίνης)

Υπάρχουν πολλές διαφορετικές ουσίες που χρησιμοποιούνται ως ποντικοφάρμακα. Σχεδόν όλες έχουν παρόμοιο μηχανισμό δράσης διαφέρουν όμως ως προς τη διάρκεια και τη δραστικότητα. Τα τελευταίας γενιάς ποντικοφάρμακα δρουν μετά από λίγες ημέρες ως και εβδομάδες με αποτέλεσμα να μην μπορεί πολλές φορές ο ιδιοκτήτης να συνδέσει την κλινική εικόνα του ζώου με το ιστορικό κατανάλωσης του δηλητηρίου. Η δράση τους έγκειται στο «μπλοκάρισμα» της βιταμίνης Κ, η οποία είναι απαραίτητη για την πήξη του αίματος, με αποτέλεσμα το ζώο να εμφανίζει αυτόματη αιμορραγία. Συνήθως, παρατηρούνται συλλογές αίματος σε κοιλότητες του σώματος, όπως ο θώρακας, ο πνεύμονας, η κοιλιά και οι αρθρώσεις, οι οποίες δεν μπορούν να γίνουν αντιληπτές από τον ιδιοκτήτη. Τις περισσότερες φορές, αυτό που αντιλαμβάνεται ο ιδιοκτήτης είναι έντονη κατάπτωση λόγω της αναιμίας, και μερικές φορές παρατηρούνται και μώλωπες («μελανιές») στο δέρμα. Ακόμα, είναι δυνατόν, όταν υπάρχει αιμορραγική συλλογή στον θώρακα και στους πνεύμονες, το ζώο να εμφανίσει δύσπνοια και βήχα. Τέλος, μπορεί απλά το ζώο να καταρρεύσει αιφνίδια. Δυστυχώς, όταν τα κλινικά συμπτώματα γίνουν αντιληπτά από τον ιδιοκτήτη, η απώλεια αίματος είναι τόσο έντονη και οι πιθανότητες επιτυχούς αντιμετώπισης του ζώου μικρές. Έτσι ,σε κάθε περίπτωση υποψίας δηλητηρίασης από ποντικοφάρμακο, είναι απαραίτητη η άμεση προσκόμιση του ζώου στον κτηνίατρο, ακόμα και αν το ζώο φαίνεται «καλά». Η αγωγή έγκειται στην χορήγηση βιταμίνης Κ, οροθεραπεία ενώ πιθανό να χρειαστεί μετάγγιση αίματος. Αν ξεπεράσει τον αρχικό κίνδυνο, η αγωγή με βιταμίνη Κ θα πρέπει να συνεχιστεί για χρονικό διάστημα που ποικίλει ανάλογα με το δηλητήριο και μπορεί αν φτάσει και τις 6 εβδομάδες.